آزمایشهای ALT (آلانین آمینوترانسفراز) و AST (آسپارتات آمینوترانسفراز) بهطور معمول برای بررسی عملکرد کبد انجام میشوند. این آنزیمها در کبد، قلب، ماهیچهها، کلیهها و سایر بافتها یافت میشوند و سطح آنها میتواند نشانهای از آسیب بافتی باشد. این آزمایشها میتوانند در تشخیص بیماریهای مختلف مانند هپاتیت، سیروز کبدی، و بیماریهای قلبی و عضلانی مفید باشند. در این مقاله، به بررسی این آنزیمها، نقش آنها در بدن، شرایطی که میتوانند موجب افزایش سطح آنها شوند و اهمیت این تستها در تشخیص بیماریها پرداخته میشود.
آنزیمهای ALT و AST و نقش آنها در بدن
آلانین آمینوترانسفراز (ALT) یک آنزیم است که بهطور عمده در کبد یافت میشود و نقش آن در تبدیل آمینواسیدها بسیار مهم است. این آنزیم در فرآیندهای متابولیسم کربوهیدراتها و پروتئینها مشارکت دارد. از سوی دیگر، آسپارتات آمینوترانسفراز (AST) در سایر بافتهای بدن از جمله عضلات، قلب و کلیهها نیز وجود دارد، اما بیشتر در کبد و قلب فعال است. هر دو آنزیم بهطور عمده در داخل سلولهای بافتهای مذکور یافت میشوند، بهطوری که در صورت آسیب به این بافتها، آنزیمها بهداخل خون ترشح میشوند.
زمان تجویز و ضرورت انجام آزمایشهای ALT و AST
آزمایشهای ALT و AST معمولاً در شرایط زیر تجویز میشوند:
- مشکوک به بیماریهای کبدی: در صورت وجود علائمی مانند زردی پوست و چشم، خستگی مزمن، درد در ناحیه کبد، یا نتایج غیرعادی در سایر آزمایشهای کبدی.
- پیگیری درمانهای کبدی: برای ارزیابی تأثیر درمانها یا نظارت بر بیماریهای مزمن کبدی مانند هپاتیت یا سیروز.
- بررسی آسیبهای عضلانی و قلبی: در صورت مشکوک بودن به مشکلاتی نظیر حملات قلبی، آسیبهای عضلانی یا بیماریهای مرتبط با عضلات.
- نظارت بر مصرف داروها: برخی داروها میتوانند به کبد آسیب بزنند، بنابراین آزمایشهای ALT و AST ممکن است برای نظارت بر مصرف داروها در نظر گرفته شوند.
آمادگیهای قبل از آزمایش
برای دریافت نتایج دقیق از آزمایشهای ALT و AST، رعایت چند نکته قبل از انجام آزمایش ضروری است:
- پرهيز از خوردن غذاهای چرب و سنگین: بهتر است بیمار حداقل 8 ساعت قبل از آزمایش ناشتا باشد. خوردن غذاهای چرب یا پرکالری میتواند باعث افزایش سطح این آنزیمها شود.
- اجتناب از مصرف داروها: برخی داروها میتوانند بر نتایج آزمایش تأثیر بگذارند. توصیه میشود قبل از انجام آزمایش با پزشک خود مشورت کنید تا در صورت لزوم داروهای خاصی را قطع کنید.
- عدم انجام فعالیتهای سنگین بدنی: فعالیتهای شدید بدنی میتوانند باعث افزایش سطح AST شوند. بهتر است پیش از آزمایش، از هرگونه ورزش سنگین خودداری کنید.
- آگاهی از وضعیت سلامت عمومی: در صورتی که بیمار در حال درمان بیماریهای خاصی مانند هپاتیت یا بیماریهای عضلانی است، باید پزشک را از این موضوع مطلع کند.
تداخلات با آزمایشهای ALT و AST
چندین عامل میتوانند بر نتایج آزمایشهای ALT و AST تأثیر بگذارند و باعث افزایش کاذب سطح این آنزیمها شوند. برخی از این تداخلات عبارتند از:
- داروها: داروهایی مانند استاتینها، آنتیبیوتیکها، داروهای ضدافسردگی و داروهای ضدالتهابی میتوانند موجب افزایش آنزیمهای کبدی شوند. بنابراین، قبل از انجام آزمایش، مصرف داروها باید با پزشک مشورت شود.
- الکل: مصرف الکل میتواند سطح این آنزیمها را افزایش دهد و نتایج آزمایش را تحت تأثیر قرار دهد.
- بیماریهای دیگر: بیماریهایی غیر از مشکلات کبدی مانند حملات قلبی، آسیبهای عضلانی و بیماریهای کلیوی میتوانند سطح AST را افزایش دهند.
دلایل افزایش سطح ALT و AST
افزایش غیرطبیعی سطح ALT و AST میتواند نشاندهنده آسیب به بافتهای مختلف بدن باشد. در بسیاری از موارد، این افزایش به مشکلات کبدی مانند هپاتیت، سیروز کبدی یا آسیبهای ناشی از مصرف الکل یا داروهای خاص مرتبط است. بهویژه، سطح ALT بیشتر از AST در بیماریهای کبدی افزایش مییابد. افزایش این آنزیمها میتواند همچنین نشانهای از آسیب به عضلات، حملات قلبی یا بیماریهای کلیوی باشد.
نتیجهگیری
آزمایشهای ALT و AST ابزارهای مهمی برای ارزیابی سلامت کبد و شناسایی بیماریهای مختلف هستند. افزایش سطح این آنزیمها میتواند نشانهای از بیماریهای کبدی، آسیبهای عضلانی، حملات قلبی یا مشکلات کلیوی باشد. بنابراین، این تستها به پزشکان کمک میکنند تا بیماریها را در مراحل اولیه شناسایی کرده و درمانهای مناسب را آغاز کنند. بررسی دقیق سطح این آنزیمها و ترکیب آنها با دیگر آزمایشها میتواند به تشخیص دقیقتر و پیگیری بهتر وضعیت بیماران کمک نماید.
